Αναπαραγωγή έμφυλων στερεοτύπων σε νέο σχολικό εγχειρίδιο στην Ελλάδα. Ερώτηση της Έλενας Κουντουρά στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Δευτέρα 7 Σεπτεμβρίου 2026

Τους τελευταίους μήνες στην Ελλάδα ασκείται έντονη κριτική στο νέο βιβλίο Κοινωνικής και Πολιτικής Αγωγής της Γ’ Γυμνασίου, που θα διδαχθεί από το 2027¹. Η κριτική αφορά αποσπάσματα για τους ρόλους των φύλων και την έμφυλη βία που  διαιωνίζουν έμφυλα στερεότυπα και μετατοπίζουν στο πιθανό θύμα το βάρος της προστασίας απ’την κακοποίηση. Σύμφωνα με το βιβλίο ο ρόλος της γυναίκας στην οικογένεια είναι «η ανατροφή των παιδιών και το νοικοκυριό», ενώ του άνδρα οι «βαριές δουλειές, οι τεχνικές εργασίες και οι εξωτερικές υποθέσεις».

Επιπλέον, αντί να διατυπώνεται με σαφήνεια η θεμελιώδης αρχή ότι η ευθύνη για κάθε μορφή κακοποίησης ανήκει αποκλειστικά στον θύτη, στο κεφάλαιο για την κακοποίηση, τα κορίτσια καλούνται να ακολουθήσουν «πρακτικές συμβουλές» που περιλαμβάνουν «να αποφεύγουν τις κακοτοπιές» και τους «βίαιους, επιθετικούς και χειριστικούς» άνδρες².

Λαμβάνοντας υπόψη ότι η Οδηγία 2024/1385 για την καταπολέμηση της βίας κατά των γυναικών προβλέπει ότι τα Κράτη-Μέλη οφείλουν να λαμβάνουν μέτρα πρόληψης της αναπαραγωγής επιβλαβών έμφυλων στερεοτύπων και να πραγματοποιούν εκστρατείες ευαισθητοποίησης που απευθύνονται μεταξύ άλλων σε παιδιά³, ερωτάται η Επιτροπή:

1. Θεωρεί ότι η αναπαραγωγή τέτοιων στερεοτύπων σε σχολικό εγχειρίδιο συνάδει με τις υποχρεώσεις που απορρέουν απ’την Οδηγία 2024/1385 για την πρόληψη και εξάλειψη επιβλαβών έμφυλων στερεοτύπων;
2. Πώς σκοπεύει να διασφαλίσει ότι η ορθή μεταφορά της Οδηγίας δεν υπονομεύεται από πρακτικές ή εκπαιδευτικό υλικό που αναπαράγουν τα ίδια στερεότυπα που επιδιώκει να καταπολεμήσει;

1. Σχολικό εγχειρίδιο Κοινωνικής και Πολιτικής Αγωγής, Γ’ Γυμνασίου. Υπουργείο Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής https://ebooksdl.cti.gr/view?item=20.500.14040/30230
2. Οδηγία2024/1385 για την καταπολέμηση της βίας κατά των γυναικών και της ενδοοικογενειακής βίας, Κεφάλαιο 5 «Πρόληψη και έγκαιρη παρέμβαση». Το άρθρο 34 («Προληπτικά μέτρα»)Το άρθρο 35 («Ειδικά μέτρα για την πρόληψη του βιασμού και την προώθηση του κεντρικού ρόλου της συναίνεσης»). https://eur–lex.europa.eu/legal–content/EL/TXT/?uri=OJ:L_202401385 . Η ελληνική κυβέρνηση δεν έχει ενσωματώσει πλήρως την Οδηγία 2024/1385 στο ελληνικό δίκαιο.
3. Σημειώνεται ότι η  έμφυλη βία παραμένει σε έξαρση στην Ελλάδα. Το 2026 έχουν καταγραφεί στην Ελλάδα 14 γυναικοκτονίες σε 9 μήνες, ενώ σύμφωνα με τον δείκτη ισότητας του EIGE για το 2025, το ποσοστό της έμφυλης βίας στην Ελλάδα είναι πάνω απ’τον μέσο όρο της ΕΕ. https://eige.europa.eu/gender–equality–index/2025/domain/violence/EL