Οι 7 στοχευμένες ερωτήσεις που κατέθεσε η Έλενα Κουντουρά στην Κομισιόν για τα νησιά της ΕΕ, στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Στρατηγικής για τα Νησιά.

Η δέσμη προτάσεων της Έλενας Κουντουρά προς την Κομισιόν, με επτά γραπτές ερωτήσεις, εστιάζει στην ανάγκη να μπουν τα νησιά στον πυρήνα της ευρωπαϊκής ανταγωνιστικότητας και η βιώσιμη και ανθεκτική ανάπτυξή τους να αποτυπωθεί στην ευρωπαϊκή στρατηγική. Στο επίκεντρο βρίσκονται επιπλέον η θέσπιση νομικά δεσμευτικού ορισμού των νησιών, η ενίσχυση της διοικητικής ικανότητας των νησιωτικών αρχών, η αντιμετώπιση της λειψυδρίας, η στεγαστική κρίση, αλλά και η ανάγκη για χρηματοδοτικά εργαλεία για τη στήριξη των Μικρομεσαίων Επιχειρήσεων στα νησιά.

 

 

Ερώτηση με αίτημα γραπτής απάντησης

προς την Επιτροπή

Άρθρο 144 του Κανονισμού

Έλενα Κουντουρά (The Left)

Θέμα: Ανάγκη θέσπισης νομικά δεσμευτικού ορισμού των νησιών και εισαγωγής

υποχρεωτικής «νησιωτικής ρήτρας» στη μελλοντική στρατηγική της ΕΕ για τα

νησιά.

Μολονότι το άρθρο 174ΣΛΕΕ αναγνωρίζει ρητά τα νησιά ως περιοχές με μόνιμα φυσικά και δημογραφικά μειονεκτήματα, το ενωσιακό δίκαιο εξακολουθεί να στερείται νομικά δεσμευτικού ορισμού των «νησιών» και των «νησιωτικών περιοχών». Η απουσία αυτή εμποδίζει την ουσιαστική εφαρμογή του άρθρου 174ΣΛΕΕ.

Στο πλαίσιο αυτό η μελλοντική στρατηγική θα πρέπει να καθιερώσει μια συστηματική προσέγγιση που θα ενσωματώνει τη νησιωτική διάσταση στις πολιτικές της ΕΕ και θα άρει τις αδικίες σε βάρος των νησιών¹. Η νησιωτικότητα οφείλει να κατοχυρωθεί ως οριζόντια παράμετρος, ενσωματωμένη εξ αρχής στον σχεδιασμό κάθε ευρωπαϊκής πολιτικής, νομοθετικής πρωτοβουλίας και χρηματοδοτικού εργαλείου μέσω ενός λειτουργικού μοντέλου«island-proofing by default» στη νομοθεσία και στα προγράμματα.

 

Λαμβάνοντας υπόψη ότι η καθιέρωση υποχρεωτικών εκτιμήσεων επιπτώσεων για τις

ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες που επηρεάζουν τα νησιά δύνανται να ενσωματωθούν σε

υφιστάμενα εργαλεία βελτίωσης της νομοθεσίας².

 

Ερωτάται η Επιτροπή:

1. Προτίθεται να προτείνει νομικά δεσμευτικό ορισμό των «νησιών» και τυπολογία

νησιωτικών περιοχών βάσει αντικειμενικών, πολυδιάστατων κριτηρίων³, και να

στηρίξει την ενσωμάτωσή τους στο νέο ΠΔΠ 2028-2034 για διαφοροποιημένη

χρηματοδότηση ανά τύπο νησιού;

2. Πώς θα διασφαλίσει ότι η στρατηγική παράγει ένα λειτουργικό μοντέλο «island-

proofing by default» στην ευρωπαϊκή νομοθεσία και προγράμματα, με τη νησιωτική

διάσταση να λαμβάνεται υπόψη εξ αρχής;

3 .Σκοπεύει να εισαγάγει υποχρεωτική «νησιωτική ρήτρα» σε βασικούς τομείς με

σημαντικό εδαφικό αντίκτυπο, μέσω υποχρεωτικών εκτιμήσεων νησιωτικών

επιπτώσεων ενσωματωμένων σε εργαλεία όπως οι αξιολογήσεις εδαφικών επιπτώσεων;

Κατάθεση: 9.6.2026

—————————————————

1. Η συντριπτική πλειοψηφία νησιωτικών φορέων που συμμετείχαν στην διαβούλευση ζητούν την εισαγωγή μιας «ρήτρας νησιωτικού χαρακτήρα» σε βασικούς τομείς πολιτικής, όπως πολιτική συνοχής, μεταφορές, ενέργεια, ψηφιακές υποδομές,ΚΑΠ,αλιεία,διαχείριση υδάτων/αποβλήτων και κρατικές ενισχύσεις.
2. Οι εν λόγω εκτιμήσεις δύνανται να ενσωματωθούν σε υφιστάμενα εργαλεία βελτίωσης της νομοθεσίας(Better Regulation), όπως οι αξιολογήσεις εδαφικών επιπτώσεων(territorial impact assessments).
3. Η τυπολογία μπορεί να στηριχθεί στην μελέτη του ΟΟΣΑ(2026), «Policy Pathways Beyond the Shoreline:Enhancing Resilience andInnovation in Island Economies» που εισάγει υβριδική εδαφική προσέγγιση ταξινόμησης βάσει πολυδιάστατων κριτηρίων, όπως λχ. μέγεθος, απομόνωση, κατακερματισμός, εποχικότητα και εξάρτηση από εξωτερικούς πόρους, και συνιστά λειτουργικές τυπολογίες που αποτυπώνουν τις πραγματικές διασυνδέσεις μετακίνησης και υπηρεσιών, ιδίως για αρχιπελάγη όπως το Αιγαίο.

 

 

 

 

 

 

 

 

Ερώτηση με αίτημα γραπτής απάντησης

προς την Επιτροπή

Άρθρο 144 του Κανονισμού

Έλενα Κουντουρά (The Left)

Θέμα: Αντιμετώπιση του ελλείματος αξιόπιστων και συγκρίσιμων δεδομένων για τα νησιά στο πλαίσιο της επικείμενης Ευρωπαϊκής Στρατηγικής για τα Νησιά.

Η διαχρονική έλλειψη αξιόπιστων, συγκρίσιμων και επαρκώς αναλυτικών δεδομένων για τα νησιά περιορίζει τη δυνατότητα τεκμηριωμένης χάραξης πολιτικής και ορθής αξιολόγησης των εδαφικών επιπτώσεων των ευρωπαϊκών πολιτικών¹. Η αποτελεσματική εφαρμογή της επικείμενης Ευρωπαϊκής Στρατηγικής για τα Νησιά εξαρτάται απ΄τη συστηματική συλλογή, ανάλυση και αξιοποίηση αξιόπιστων και συγκρίσιμων δεδομένων που αποτυπώνουν τηνησιωτική πραγματικότητα².

 

Λαμβάνοντας υπόψη:

-την επικείμενη Ευρωπαϊκή Στρατηγική για τα Νησιά

-την ανάγκη δημιουργίας ενός «Πίνακα Δεικτών Νησιών» με δείκτες για το κόστος

συνδεσιμότητας, την πρόσβαση σε βασικές υπηρεσίες, την ενεργειακή εξάρτηση και το σχετικό κόστος, την υδατική πίεση, την εποχικότητα της απασχόλησης και του τουρισμού, τη διοικητική ικανότητα, καθώς και τις δημογραφικές τάσεις,

-ότι η υφιστάμενη διοικητική γεωγραφία NUTS αποτυπώνει ελλιπώς την πραγματική

«νησιωτική συνθήκη», ιδίως όταν νησιά εντάσσονται σε ευρύτερες περιφέρειες με κυρίαρχο ηπειρωτικό χαρακτήρα, γεγονός που οδηγεί σε υποεκτίμηση των πραγματικών τους αναγκών³,

 

Ερωτάται η Επιτροπή:

-Προτίθεται να προτείνει ένα ολοκληρωμένο ενωσιακό πλαίσιο για την ενίσχυση της

διαθεσιμότητας, συγκρισιμότητας και διαλειτουργικότητας των νησιωτικών δεδομένων;

-Σχεδιάζει να αναπτύξει έναν ευρωπαϊκό Island Dashboard, με αξιόπιστους, συγκρίσιμους δείκτες που να αποτυπώνουν τις ιδιαίτερες οικονομικές, κοινωνικές, δημογραφικές και περιβαλλοντικές συνθήκες των νησιωτικών περιοχών για την υποστήριξη της αξιολόγησης των επιπτώσεων των πολιτικών της ΕΕ;

-Προτίθεται να αντιμετωπίσει τους ισχύοντες περιορισμούς της ταξινόμησης NUTS, μέσω λειτουργικών τυπολογιών και συμπληρωματικών, χωρικά αποτυπωμένων δεδομένων σε χαμηλότερα γεωγραφικά επίπεδα;

Κατάθεση: 9.6.2026

—————————————-

1. Το ζήτημα αυτό έχει αναδειχθεί επανειλημμένα από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, την Επιτροπή των Περιφερειών και την ΕΟΚΕ, ενώ επιβεβαιώνεται και απ’την πρόσφατη έκθεση του ΟΟΣΑ, η οποία αναδεικνύει τα επίμονα κενά ως προς τη διαθεσιμότητα, τη συγκρισιμότητα και την εδαφική ανάλυση των δεδομένων που

αφορούν τις νησιωτικές περιοχές σε επίπεδο ΕΕ, καθώς και τις επιπτώσεις τους στη διαμόρφωση τεκμηριωμένων δημόσιων πολιτικών. https://www.oecd.org/en/publications/policy-pathways-beyond-the-

shoreline_1aedeacb-en/full-report.html

2. Τα ευρωπαϊκά νησιά, μολονότι αντιμετωπίζουν κοινές προκλήσεις, διαθέτουν πληθώρα διαφορετικών γεωγραφικών χαρακτηριστικών και θεσμικών δομών, γεγονός που καθιστά ζωτικής σημασίας την υιοθέτηση ευέλικτων λύσεων που συνυπολογίζουν τις εν λόγω ιδιαιτερότητες.
3. Κατά συνέπεια, καθίσταται αναγκαία η συμπληρωματική χρήση λειτουργικών και θεματικών προσεγγίσεων, καθώς και η ενίσχυση της διαθεσιμότητας χωρικά αποτυπωμένων δεδομένων σε χαμηλότερα γεωγραφικά επίπεδα.

 

 

Ερώτηση με αίτημα γραπτής απάντησης

προς την Επιτροπή

Άρθρο 144 του Κανονισμού

Έλενα Κουντουρά (The Left)

Θέμα: Ανάγκη θέσπισης ευρωπαϊκών αντισταθμιστικών μηχανισμών για το μόνιμο κόστος της νησιωτικότητας στο πλαίσιο της επικείμενης Ευρωπαϊκής Στρατηγικής για τα Νησιά.

Σε συνέχεια προηγούμενης ερώτησης¹ σχετικά με την ανάγκη ενίσχυσης της συνδεσιμότητας και εδαφικής συνοχής των νησιών, η Επιτροπή απάντησε ότι «δεν προτείνει χωριστό χρηματοδοτικό μηχανισμό ή μέτρα αποκλειστικά για τη συνδεσιμότητα των νησιών». Η στάση της αποτυγχάνει να αντιμετωπίσει τη μόνιμη και διαρθρωτική φύση των

μειονεκτημάτων που αναγνωρίζει το άρθρο 174ΣΛΕΕ2.

Λαμβάνοντας υπόψη ότι:

-τα μόνιμα πρόσθετα κόστη της νησιωτικότητας συνιστούν μορφή διαρθρωτικής ανεπάρκειας της αγοράς και δικαιολογούν την υιοθέτηση ειδικών, μόνιμων αντισταθμιστικών μηχανισμών και φορολογικών εργαλείων (όπως λχ. μειωμένος ΦΠΑ και μεταφορικό ισοδύναμο), και

προσαρμοσμένων κανόνων κρατικών ενισχύσεων για όλα τα νησιά,

-η εφαρμογή ευρωπαϊκών μέτρων απανθρακοποίησης των αεροπορικών και θαλάσσιων μεταφορών (ReFuelEU Aviation και ETS), ενδέχεται να επιβαρύνει δυσανάλογα τις νησιωτικές περιοχές, αυξάνοντας το κόστος μεταφορών και περιορίζοντας τη συνδεσιμότητά τους, ελλείψει κατάλληλων μεταβατικών και αντισταθμιστικών μέτρων.

Ερωτάται η Επιτροπή:

-Προτίθεται να προτείνει ειδικούς ευρωπαϊκούς αντισταθμιστικούς μηχανισμούς για την αντιμετώπιση του μόνιμου πρόσθετου κόστους της νησιωτικότητας³, ιδίως στους τομείς των μεταφορών, ενέργειας και παροχής βασικών δημόσιων υπηρεσιών;

 

-Σχεδιάζει να προσαρμόσει το ενωσιακό πλαίσιο κρατικών ενισχύσεων,

συμπεριλαμβανομένων του κανονισμού de minimis, του Γενικού Κανονισμού Απαλλαγής κατά Κατηγορία και των κανόνων περιφερειακών ενισχύσεων, ώστε να λαμβάνονται επαρκώς υπόψη τα μόνιμα διαρθρωτικά μειονεκτήματα και το αυξημένο λειτουργικό κόστος

των νησιωτικών οικονομιών;

-Προτίθεται να θεσπίσει ειδικά μέτρα αντιστάθμισης του αντίκτυπου των πολιτικών απανθρακοποίησης των αεροπορικών και θαλάσσιων μεταφορών στις νησιωτικές περιοχές⁴;

Κατάθεση: 9.6.2026

—————————————

1. Βλ. E-000173/2026
2. Ο νησιωτικός χαρακτήρας δημιουργεί διαρθρωτικά προβλήματα εξάρτησης απ’τις θαλάσσιες και αεροπορικές μεταφορές, που συνιστούν δημόσια υπηρεσία απ’την οποία εξαρτάται η καθημερινή ζωή όσων

Ευρωπαίων πολιτών ζουν σε νησιά, με πρόσθετο κόστος για την εισαγωγή και την εξαγωγή εμπορευμάτων, πρώτων υλών, κυρίως ενεργειακών και καταναλωτικών προϊόντων, καθώς και για τη μεταφορά επιβατών.

3. Οι εν λόγω μηχανισμοί θα πρέπει να περιλαμβάνουν ειδικά χρηματοδοτικά μέσα και προσαρμοσμένα ρυθμιστικά πλαίσια για την αντιμετώπιση του πρόσθετου κόστους που σχετίζεται με τις μεταφορές, τις θαλάσσιες και αεροπορικές συνδέσεις, την ενέργεια, την πρόσβαση στην αγορά και την παροχή δημόσιων υπηρεσιών.
4. Όπως για παράδειγμα την προστασία της προσιτής και αξιόπιστης συνδεσιμότητας, τη διατήρηση των υποχρεώσεων δημόσιας υπηρεσίας και την αξιοποίηση εσόδων απ’το ETS για τη στήριξη των νησιωτικών μεταφορικών συστημάτων.

 

Ερώτηση με αίτημα γραπτής απάντησης

προς την Επιτροπή

Άρθρο 144 του Κανονισμού

Έλενα Κουντουρά (The Left)

Θέμα: Ανάγκη θεσμοθέτησης ολοκληρωμένου πλαισίου πολυεπίπεδης διακυβέρνησης και ενίσχυσης της διοικητικής ικανότητας των νησιωτικών αρχών

Η αποτελεσματική εφαρμογή της επικείμενης Ευρωπαϊκής Στρατηγικής για τα Νησιά

προϋποθέτει ένα ολοκληρωμένο, λειτουργικό πλαίσιο πολυεπίπεδης διακυβέρνησης, που θα διασφαλίζει τον συντονισμό μεταξύ ευρωπαϊκού, εθνικού, περιφερειακού και τοπικού επιπέδου, και την ουσιαστική συμμετοχή των νησιωτικών αρχών και τοπικών φορέων στη διαμόρφωση, υλοποίηση και παρακολούθηση της Στρατηγικής.

Λαμβάνοντας υπόψη:

-την πρόταση για δημιουργία «Ευρωπαϊκής Πλατφόρμας Συντονισμού» για τα Νησιά, που θα λειτουργεί ως μόνιμος μηχανισμός πολιτικού διαλόγου, συντονισμού και παρακολούθησης της στρατηγικής, με συμμετοχή της Επιτροπής, Κρατών-Μελών, νησιωτικών αρχών, και οικονομικών και κοινωνικών εταίρων¹,

 

-ότι η περιορισμένη διοικητική και τεχνική ικανότητα πολλών νησιωτικών διοικήσεων αποτελεί σημαντικό εμπόδιο στην αξιοποίηση των διαθέσιμων ευρωπαϊκών χρηματοδοτικών εργαλείων και στην υλοποίηση έργων²,

 

-ότι απαιτείται σχέδιο υλοποίησης της στρατηγικής ανά νησί, με βάση τα ιδιαίτερα

χαρακτηριστικά και τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει,

-την ανάγκη παροχής εξειδικευμένης διοικητικής και τεχνικής βοήθειας, απλούστευσης των διαδικασιών και δημιουργίας μηχανισμών «one-stop shop» για τη διευκόλυνση της πρόσβασης των νησιωτικών φορέων και επιχειρήσεων στη χρηματοδότηση της ΕΕ³.

 

Ερωτάται η Επιτροπή:

1. Προτίθεται να θεσμοθετήσει μια Ευρωπαϊκή Πλατφόρμα Συντονισμού για τα Νησιά, για τον συντονισμό, την παρακολούθηση και αξιολόγηση της εφαρμογής της

Στρατηγικής;

2. Σχεδιάζει να προβλέψει ειδικούς μηχανισμούς τεχνικής βοήθειας και ενίσχυσης της

διοικητικής ικανότητας των νησιωτικών αρχών και φορέων, συμπεριλαμβανομένης της δημιουργίας «one-stop shops» στα νησιά για καλύτερη πρόσβαση σε ευρωπαϊκά χρηματοδοτικά εργαλεία, της υποστήριξης στην ωρίμανση έργων και απλούστευσης

των διοικητικών διαδικασιών;

Κατάθεση: 9.6.2026

——————————————

1. Βλ. CPMR Islands Commission, Contribution to the Future EU Strategy for Islands.
2. Ο κατακερματισμός των μέσων και των χρηματοδοτικών ροών της ΕΕ δημιουργεί διοικητική πολυπλοκότητα, η οποία πλήττει δυσανάλογα τα νησιά με περιορισμένη θεσμική ικανότητα. Αυτό περιορίζει την προσβασιμότητα σε πόρους και γνώση και αποδυναμώνει τη συνολική αποτελεσματικότητα της ενωσιακής στήριξης.
3. Σύμφωνα με το Εμπορικό και Βιομηχανικό Επιμελητήριο Κυκλάδων, μια τυπική μικρή επιχείρηση στις Κυκλάδες αντιμετωπίζει ταυτόχρονα πολύπλοκες κανονιστικές απαιτήσεις από πολλαπλές αρχές και πρόσβαση σε χρηματοδοτικά εργαλεία διαφορετικών επιπέδων διακυβέρνησης, ενώ καλείται να ανταποκριθεί σε

διοικητικές διαδικασίες σχεδιασμένες για επιχειρήσεις με εξειδικευμένο προσωπικό. Η πραγματικότητα αυτή οδηγεί συχνά σε de facto αποκλεισμό των μικρότερων νησιωτικών ΜμΕ από διαθέσιμες χρηματοδοτήσεις, ακόμη και όταν πληρούν τα τυπικά κριτήρια επιλεξιμότητας.

 

 

Ερώτηση με αίτημα γραπτής απάντησης

προς την Επιτροπή

Άρθρο 144 του Κανονισμού

Έλενα Κουντουρά (The Left)

Θέμα: Αντιμετώπιση της λειψυδρίας και ενίσχυση της ανθεκτικότητας των υδάτων στις νησιωτικές περιοχές στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Στρατηγικής για τα Νησιά

Οι νησιωτικές περιοχές είναι ιδιαίτερα εκτεθειμένες στην απειλή της λειψυδρίας¹. Οι

περιορισμένοι υδατικοί πόροι υφίστανται πιέσεις εξαιτίας των επιπτώσεων της κλιματικής κρίσης, των εντεινόμενων περιόδων ξηρασίας, των απαρχαιωμένων δικτύων ύδρευσης και της εποχικής πολλαπλάσιας αύξησης του τοπικού πληθυσμού λόγω τουρισμού². Στα περισσότερα νησιά, που αποτελούν δημοφιλείς τουριστικούς προορισμούς, τα φυσικά αποθέματα υδάτων δεν επαρκούν, οδηγώντας σε κοστοβόρες και ενεργοβόρες λύσεις, όπως η εξάρτηση από εισαγωγές νερού και συμβατικές μονάδες αφαλάτωσης.

 

Λαμβάνοντας υπ’οψη:

-τη θέση του Κοινοβουλίου για την ανθεκτικότητα των υδάτων, όπου ζητά ιδιαίτερη

μεταχείριση των νησιών, εξαιτίας της ευαλωτότητας τους, και την άρση των εμποδίων πρόσβασης σε χρηματοδοτική στήριξη τοπικών και περιφερειακών επενδύσεων στη διαχείριση υδάτων και στις υποδομές³,

 

-την ανάγκη ολοκληρωμένων συστημάτων συλλογής και αποθήκευσης όμβριων υδάτων, σύγχρονων μονάδων αφαλάτωσης με ΑΠΕ, έξυπνων δικτύων διαχείρισης υδάτων με ανίχνευση διαρροών σε πραγματικό χρόνο, συστημάτων επαναχρησιμοποίησης λυμάτων για άρδευση και έξυπνων συστημάτων διαχείρισης της ζήτησης⁴,

 

-την ανάγκη ενισχυμένης συμμετοχής των νησιωτικών αρχών στη λήψη αποφάσεων για το σχεδιασμό των υποδομών,

Ερωτάται η Επιτροπή:

1. Προτίθεται να αναγνωρίσει την αντιμετώπιση της λειψυδρίας στα νησιά ως στρατηγική προτεραιότητα και να ενσωματώσει ειδικό πυλώνα για την ασφάλεια και ανθεκτικότητα των υδάτων στην επικείμενη Ευρωπαϊκή Στρατηγική για τα Νησιά;

2. Σκοπεύει να στηρίξει τη δημιουργία ενός νέου ειδικού χρηματοδοτικού εργαλείου στο νέο ΠΔΠ για επενδύσεις σε βιώσιμες,ανθεκτικές λύσεις και υποδομές ολοκληρωμένης διαχείρισης υδάτων στα νησιά;

Κατάθεση: 9.6.2026

————————————-

1. Η λειψυδρία γίνεται συστημικό φαινόμενο και σημαντικός περιοριστικός παράγοντας για την οικονομική ανάπτυξη.
2. Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, περίπου το 30% του ευρωπαϊκού πληθυσμού ζει σε περιοχές με μόνιμη υδατική πίεση και έως και 70% σε περιοχές με εποχική πίεση κατά τη θερινή περίοδο.

https://www.eea.europa.eu/en/analysis/indicators/use-of-freshwater-resources-in-europe-1 Χαρακτηριστικά, στην Ελλάδα πέρυσι, δεκάδες νησιωτικοί δήμοι τέθηκαν σε κατάσταση εκτάκτου ανάγκης εξαιτίας της λειψυδρίας, ενώ σήμερα πολλά νησιά βρίσκονται ήδη σ’αυτό το καθεστώς. Ήδη 7 ελληνικά νησιά βρίσκονται

σε καθεστώς έκτακτης ανάγκης λόγω λειψυδρίας.

3. https://www.europarl.europa.eu/doceo/document/TA-10-2025-0091_EN.html
4. Βλ.λχ.τις προτάσεις του INSULEUR https://ec.europa.eu/info/law/better-regulation/have-your-say/initiatives/16992-Στρατηγικη-της-ΕΕ-για-τα-νησια/F33386921_el

Ερώτηση με αίτημα γραπτής απάντησης

προς την Επιτροπή

Άρθρο 144 του Κανονισμού

Έλενα Κουντουρά (The Left)

Θέμα: Θέσπιση ειδικών χρηματοδοτικών και κανονιστικών εργαλείων για τη στήριξη των νησιωτικών ΜμΕ στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Στρατηγικής για τα Νησιά.

Οι ΜμΕ, συμπεριλαμβανομένων των πολύ μικρών επιχειρήσεων αποτελούν τη ραχοκοκαλιά των νησιωτικών οικονομιών της Ένωσης. Ωστόσο, λειτουργούν υπό ιδιαίτερα δυσμενείς συνθήκες λόγω της γεωγραφικής απομόνωσης, του υψηλότερου κόστους μεταφορών και εφοδιασμού, του περιορισμένου μεγέθους των τοπικών αγορών, της εξάρτησης από εποχικές δραστηριότητες και εποχική ζήτηση, της έλλειψης εξειδικευμένου προσωπικού και της περιορισμένης πρόσβασης σε χρηματοδότηση¹.

Παράλληλα, αντιμετωπίζουν σημαντικά εμπόδια ή αποκλείονται απ’την αξιοποίηση

ευρωπαϊκών χρηματοδοτικών εργαλείων, καθώς οι πολύπλοκες διοικητικές απαιτήσεις, τα ελάχιστα επιλέξιμα όρια προϋπολογισμού και οι απαιτήσεις συγχρηματοδότησης δεν ανταποκρίνονται στην ρευστότητα των νησιωτικών επιχειρήσεων με εποχικό κύκλο εργασιών².

 

Λαμβάνοντας υπόψη:

-ότι οι υφιστάμενοι κανόνες και τα χρηματοδοτικά προγράμματα σχεδιάζονται κυρίως με γνώμονα μεγαλύτερες επιχειρήσεις και ηπειρωτικές αγορές,

-την ανάγκη δημιουργίας ειδικού σκέλους για την ανταγωνιστικότητα και στοχευμένη

στήριξη των νησιωτικών ΜμΕ στο πλαίσιο βασικών ενωσιακών χρηματοδοτικών Ταμείων και Προγραμμάτων³.

 

Ερωτάται η Επιτροπή:

1. Προτίθεται να δημιουργήσει ειδικό σκέλος ανταγωνιστικότητας για τις νησιωτικές ΜμΕ και πολύ μικρές επιχειρήσεις στο πλαίσιο των ενωσιακών χρηματοδοτικών μέσων, της πολιτικής συνοχής και του νέου ΠΔΠ, με προσαρμοσμένα κριτήρια επιλεξιμότητας, χαμηλότερα ελάχιστα όρια επενδύσεων και αυξημένα ποσοστά ενισχύσεων στις νησιωτικές περιοχές;
2. Σχεδιάζει να απλουστεύσει τις διαδικασίες πρόσβασης σε ευρωπαϊκή χρηματοδότηση,ώστε να ανταποκρίνονται καλύτερα στους περιορισμένους διοικητικούς και οικονομικούς πόρους των εν λόγω επιχειρήσεων;
3. Σκοπεύει να παρέχει επαρκή τεχνική, οικονομική υποστήριξη στις νησιωτικές επιχειρήσεις σε κρίσιμους τομείς ανθεκτικότητας⁴ και στην εξειδίκευση του ανθρωπίνου δυναμικού;

Κατάθεση: 9.6.2026

————————————-

1. Χωρίς στοχευμένη υποστήριξη, αυτοί οι περιορισμοί εμποδίζουν την κλιμάκωση, την καινοτομία και την ενσωμάτωση σε αλυσίδες υψηλότερης προστιθέμενης αξίας

2 .Συγκεκριμένα, πολλά προγράμματα χρηματοδότησης σχεδιάστηκαν για επιχειρήσεις με διοικητικές δομές που δεν υφίστανται σε νησιωτικές επιχειρήσεις 1-3 ατόμων. Επιπλέον,τα ελάχιστα όρια προϋπολογισμού αποκλείουν εκ των πραγμάτων τις πολύ μικρές επιχειρήσεις, ενώ τα υψηλά ποσοστά υποχρεωτικής συγχρηματοδότησης είναι ανέφικτα για επιχειρήσεις με ρευστότητα συγκεντρωμένη στους λίγους μήνες της τουριστικής περιόδου https://ec.europa.eu/info/law/better-regulation/have-your-say/initiatives/16992-EU-strategy-for-islands/F33386921_en

3. Μεταξύ άλλων το ΕΤΠΑ, ΕΚΤ+, Horizon Europe, CEF και LIFE
4. Τομείς και πεδία αιχμής που έχουν κρίσιμη σημασία ειδικά σε νησιωτικές περιοχές, περιλαμβάνουν την πράσινη ενέργεια, το νερό, την κυκλική οικονομία, την αγροδιατροφή, τον βιώσιμο τουρισμό, τις πράσινες μεταφορές και ψηφιακές υπηρεσίες;

 

Ερώτηση με αίτημα γραπτής απάντησης

προς την Επιτροπή

Άρθρο 144 του Κανονισμού

Έλενα Κουντουρά (The Left)

Θέμα: Η στεγαστική κρίση στα νησιά της EE και η ανάγκη στοχευμένων ευρωπαϊκών

πολιτικών για κοινωνική και οικονομικά προσιτή στέγαση

Η στέγαση αποτελεί θεμελιώδες ανθρώπινο δικαίωμα και προϋπόθεση για κοινωνική και οικονομική ευημερία. Ωστόσο, σήμερα έχει καταστεί μια απ’τις σημαντικότερες κοινωνικές κρίσεις στην Ένωση.

Η στεγαστική κρίση πλήττει ιδιαίτερα τις νησιωτικές περιοχές, όπου δομικοί και γεωγραφικοί περιορισμοί, η ανεξέλεγκτη αύξηση των βραχυχρόνιων μισθώσεων, η περιορισμένη διαθεσιμότητα γης, το αυξημένο κόστος κατασκευής κατοικιών¹

και η έλλειψη επαρκούς δημόσιας στέγασης επιδεινώνουν την κατάσταση², περιορίζοντας δραματικά τη διαθεσιμότητα κατοικιών για μόνιμους κατοίκους, φοιτητές, εποχικούς εργαζομένους και εργαζομένους του δημόσιου τομέα, όπως δάσκαλοι, γιατροί, νοσηλευτές, πυροσβέστες και αστυνομικοί.

Λαμβάνοντας υπόψη την επικείμενη Ευρωπαϊκή Στρατηγική για τα Νησιά, ερωτάται η Επιτροπή:

1. Πώς θα αντιμετωπίσει το Ευρωπαϊκό Σχέδιο Προσιτής Στέγης τις ειδικές στεγαστικές ανάγκες των νησιωτικών κοινοτήτων και πώς θα διασφαλίσει ότι οι προκλήσεις των νησιωτικών περιοχών θα συνυπολογίζονται σε κάθε ευρωπαϊκή πολιτική, μηχανισμό και χρηματοδοτικό εργαλείο που αφορά τη στέγαση;

2. Προτίθεται να προτείνει ένα «Καταστατικό των Νησιών της ΕΕ» και ένα «Σύμφωνο για τα Νησιά», όπως έχει ζητήσει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο³, για την αναγνώριση της νησιωτικότητας ως χαρακτηριστικού διαφοροποίησης και την αντιμετώπιση του πρόσθετου κόστους που συνεπάγεται στον τομέα της στέγασης⁴;

3. Θα υποστηρίξει τη δημιουργία ειδικής γραμμής χρηματοδότησης στο νέο Πολυετές

Δημοσιονομικό Πλαίσιο για τη στήριξη της κοινωνικής και οικονομικά προσιτής

στέγασης σε νησιά με υψηλή τουριστική πίεση, με σκοπό την κάλυψη των στεγαστικών αναγκών των μόνιμων κατοίκων, των δημόσιων λειτουργών και των εποχικών εργαζομένων;

Κατάθεση: 9.6.2026

————————————

1. Σύμφωνα με στοιχεία της Επιτροπής οι τιμές του κόστους κατασκευής νέων κατοικιών αυξήθηκαν κατά 56%, μεταξύ 2010-2024.
2. Σύμφωνα με την πρόσφατη έκθεση του ΟΟΣΑ, “Policy Pathways Beyond the Shoreline:Enhancing Resilience and Innovation in Island Economies”, το κόστος στέγασης εμφανίζεται σε ορισμένα νησιά από 75% έως 130% ακριβότερο συγκριτικά με τις ηπειρωτικές περιοχές.
3. Βλ.παρ.9 στο ψήφισμα 10.03.2026 σχετικά με τη στεγαστική κρίση στην Ευρωπαϊκή Ένωση,με στόχο την πρόταση λύσεων για αξιοπρεπή, βιώσιμη και οικονομικά προσιτή στέγαση.
4. Για παράδειγμα, η αναθεωρημένη Οδηγία για την Ενεργειακή Απόδοση των Κτιρίων θέτει φιλόδοξους στόχους για ανακαινίσεις και κτίρια μηδενικών εκπομπών, χωρίς όμως να λαμβάνει επαρκώς υπόψη το αυξημένο κόστος κατασκευής και ανακαίνισης στα νησιά λόγω της νησιωτικότητας.Χωρίς στοχευμένη χρηματοδοτική στήριξη, η εφαρμογή της ενδέχεται να επιβραδύνει τις ανακαινίσεις και να επιδεινώσει τη στεγαστική φτώχεια, αντί να συμβάλει σε μια δίκαιη πράσινη μετάβαση.