Ομιλία για το νομοσχέδιο «Έρευνας , Τεχνολογικής ανάπτυξης και Καινοτομίας» του ΥΠΑΙΘ (27/11/2014)

450

Κύριοι συνάδελφοι , κε Υπουργέ
Σύμφωνα με την αιτιολογική έκθεση, ο στόχος του ΣΝ που φέρατε, είναι να θεσπιστεί ένα
νέο πλαίσιο για τους τομείς Έρευνας , Τεχνολογικής ανάπτυξης και Καινοτομίας (ΕΤΑΚ).

Με την επιμέλεια της Γενικής Γραμματείας Έρευνας και Τεχνολογίας, θέλετε να δημιουργήσετε ένα σχέδιο δράσης, για να αναπτύξετε μια σύγχρονη Εθνική στρατηγική Έρευνας, Καινοτομίας και Τεχνολογίας.

                                                 

Όμως μελετώντας διεξοδικά όλα τα  άρθρα του, αντιλαμβανόμαστε ότι , η φιλοσοφία αυτού του ΣΝ δεν είναι η ενδυνάμωση και ανάπτυξη της έρευνας αλλά η κατάργηση και ισοπέδωση των δημόσιων ερευνητικών κέντρων στην Ελλάδα  και η δημιουργία συνθηκών για επιχειρηματικές ενέργειες με το «μανδύα της έρευνας» και στόχο το οικονομικό κέρδος !

Από την άλλη, διαγράφεται μια διάθεση κλειστού κι αδιαφανούς ελέγχου στη διοίκηση της Έρευνας , αλλά και ταυτόχρονα μια απαξίωση του Ερευνητικού προσωπικού,
όπως καταγγέλλεται και από τους φορείς τους.

Ενδεικτικά, στο άρθρο 2, δεν ορίζεται ξεκάθαρα ο «ερευνητικός οργανισμός» ως αυτός, που έχει κύριο σκοπό την έρευνα και την τεχνολογική ανάπτυξη, σύμφωνα με τις πρόνοιες του Συντάγματος, αλλά αφήνει την δυνατότητα σε πλήθος δήθεν «ερευνητικών οργανισμών», να χρησιμοποιούν κονδύλια έρευνας.

Δημιουργεί το πλαίσιο ίδρυσης και λειτουργίας ιδιωτικών ερευνητικών κέντρων με μορφή εταιρίας και με επιχειρηματικούς όρους, τα οποία θα χρηματοδοτούνται και με εθνικά κεφάλαια.
Μοιάζει να θέλετε να χρηματοδοτούνται τα τμήματα R&D (RESEARCH & DEVELOPMENT) ιδιωτικών επιχειρήσεων με δημόσια κονδύλια ! Κι όλα αυτά, όχι μέσα σε ένα εθνικό στρατηγικό σχεδιασμό αλλά με Προεδρικά Διατάγματα και αποφάσεις των εκάστοτε Υπουργών και των Γενικών Γραμματέων Έρευνας Τεχνολογίας.

Νομίζουμε ότι, η έννοια της έρευνας είναι ασύμβατη με μια μορφή επιχειρηματικής δράσης με αρχή, τέλος και πρωταρχικό στόχο το κέρδος.
Όπως χαρακτηριστικά ειπώθηκε το ΝΣ ιδιωτικοποιεί την έρευνα και κρατικοποιεί την επιχειρηματικότητα.
Μήπως αυτό είναι και ένα μήνυμα για το πώς θα δείτε και τη Δημόσια Παιδεία
στο μέλλον ?…
Και βέβαια, δεν προβλέπεται καμιά μορφή αξιολόγησης ούτε στα υλοποιηθέντα ερευνητικά προγράμματα, ούτε στον εκτός ΓΓΕΤ ερευνητικό ιστό.

Από την αναλυτική μελέτη  επιμέρους άρθρων, αντιλαμβανόμαστε ότι κάποιες παρεμβάσεις διαχειριστικού χαρακτήρα, όπως για παράδειγμα σε σχέση με τη εξόφληση κονδυλίων μέσω ΕΛΚΕ , Ενιαίας Αρχής Πληρωμών κλπ, δίνoυν κάποια ευελιξία , ώστε να ολοκληρώ-νονται με επιτυχία τα ερευνητικά προγράμματα.
Διακρίνεται όμως και μια «φιλοσοφία, μεταστροφής των Πανεπιστημίων,
από κέντρα Ακαδημαϊκής Έρευνας και Επιστημονικής εξέλιξης, σε κέντρα Επιχειρηματικής Έρευνας , με αναπόφευκτη την εξάρτηση από τους όρους των χρηματοδοτών τους».
Αυτό περιγράφεται από Ακαδημαϊκούς και Ερευνητές οι οποίοι φυσικά ζουν
εκ των έσω τα ζητήματα αυτά και τα γνωρίζουν καλύτερα από όλους.
Βέβαια το ΣΝ που φέρατε είναι διαφορετικό από αυτό που είχε υποβληθεί σε δημόσια διαβούλευση πριν περίπου ένα χρόνο.
Κι έτσι θα πρέπει να λάβουμε υπόψη και τα πιο εξειδικευμένα ζητήματα που μας καταγγέλλουν τα μέλη της Ένωσης Ελλήνων Ερευνητών. Στις καταγγελίες αυτές αναφέρεται ότι, με τις διατάξεις του ΣΝ ,  οι εργαζόμενοι στα Ερευνητικά κέντρα (Ερευνητές και Διοικητικοί) , δεν αντιμετωπίζονται ισότιμα , αλλά υπάρχουν εργασιακές και επιστημο-νικές διακρίσεις . Καταργείται το υπηρεσιακό τους καθεστώς , κάτι  που θα οδηγήσει στην αποδυνάμωση των υπαρχόντων Ερευνητικών Κέντρων και σταδιακά στην απαξίωσή τους.

Κύριε Υπουργέ, κάποια προβλήματα, χωρίς χρήματα δεν λύνονται.
Οι μνημονιακές πολιτικές έχουν επιβάλλει τεράστιες περικοπές στις δαπάνες για τα ΑΕΙ , τα Ερευνητικά κέντρα και γενικά την Έρευνα, κάτι που έχετε και ο ίδιος παραδεχτεί.  Στο ΣΝ δεν υπάρχει καμία δέσμευση για κρατική χρηματοδότηση της Έρευνας. Για να συμπληρώσετε αυτή την υποχρηματοδότηση στρέφεστε στον Ιδιωτικό Τομέα.
Ναι , αυτό  ήδη γίνεται σε διάφορες ανεπτυγμένες οικονομικά χώρες.
Όμως σύμφωνα με τη διεθνή πρακτική, KAI η δημόσια χρηματοδότηση είναι απαραίτητη, για να μπορεί η έρευνα να αναπτύσσεται ισόρροπα προς όλους τους τομείς και όχι μόνο σε αυτούς που παρέχουν επιχειρηματικό κέρδος.

Στη παρούσα μορφή το ΣΝ που φέρατε , δεν μπορεί να γίνει αποδεκτό από εμάς και θα θέλαμε να το αποσύρετε.
Θα πρέπει να βρεθεί μια ισορροπία, και να δοθεί χρόνος για διαβούλευση μεταξύ των αρμοδίων με την ακαδημαϊκή και ερευνητική κοινότητα ώστε να προκύψει ένας άλλος νόμος . Ένας νόμος που να ταιριάζει στη φιλοσοφία του Υπουργείου Παιδείας κι όχι να θυμίζει νομοθετήματα του Υπουργείου Οικονομικών ή Ανάπτυξης .