Ομιλία επί του Σχεδίου Νόμου του Υπουργείου Απασχόλησης : Εφαρμογή της αρχής της ίσης μεταχείρισης ανδρών και γυναικών όσον αφορά στην πρόσβαση στην απασχόληση, στην επαγγελματική εκπαίδευση και ανέλιξη, στους όρους και στις συνθήκες εργασίας και άλλες συναφείς διατάξεις (19/08/2007)

439

Αξιότιμοι κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,

Η ισότητα των δύο φύλων είναι κατοχυρωμένη με το άρθρο 4 παρ. 2 του Συντάγματος, όπου «οι Έλληνες και οι Ελληνίδες έχουν ίσα δικαιώματα και υποχρεώσεις».
Επίσης, σύμφωνα με το άρθρο 116 παρ. 2 του Συντάγματος μετά την αναθεώρηση του έτους 2001, «δεν αποτελεί διάκριση λόγω φύλου η λήψη θετικών μέτρων για την προώθηση της ισότητας μεταξύ ανδρών και γυναικών. Το Κράτος μεριμνά για την άρση των ανισοτήτων που υφίστανται στην πράξη, ιδίως σε βάρος των γυναικών».
Αναφέρω τέλος και την διάταξη της παραγράφου 1 του άρθρου 22 του Συντάγματος με την οποία κατοχυρώνεται για όλους τους εργαζομένους, ανεξάρτητα από φύλο ή άλλη διάκριση, το δικαίωμα ίσης αμοιβής για ίσης αξίας παρεχόμενη εργασία.
Στην Ευρωπαϊκή Ένωση η ισότητα μεταξύ ανδρών και γυναικών αποτελεί θεμελιώδη αρχή. Η κοινοτική νομοθεσία προβλέπει την απαραίτητη νομική βάση για την εξασφάλιση της εφαρμογής της αρχής των ίσων ευκαιριών και της ίσης μεταχείρισης στην εργασία.
Παρέχεται η νομική βάση για την καθιέρωση της αρχής της ίσης μεταχείρισης σε θέματα που αφορούν την απασχόληση και γενικά την επαγγελματική δραστηριότητα και εκπαίδευση, την καταπολέμηση κάθε μορφής διακρίσεων για διάφορους λόγους και ειδικότερα λόγω φύλου, και την λήψη θετικών μέτρων για την εξασφάλιση ίσων ευκαιριών και ίσης μεταχείρισης ανδρών και γυναικών στους τομείς αυτούς.
Έχουμε την οδηγία του Συμβουλίου από τον Φεβρουάριο του 1976, που είχε ενσωματωθεί στο εθνικό μας δίκαιο με τον νόμο 1414 του 1984, καθώς και την οδηγία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 23ης Σεπτεμβρίου 2002 με αντικείμενο την αρχή της ίσης μεταχείρισης ανδρών και γυναικών, όσον αφορά την πρόσβαση στην απασχόληση, στην επαγγελματική εκπαίδευση και προώθηση και τις συνθήκες εργασίας.
Το προτεινόμενο νομοσχέδιο έρχεται να ενσωματώσει στην ελληνική νομοθεσία αυτή την Οδηγία του 2002, αντικαθιστώντας και συμπληρώνοντας παράλληλα τις διατάξεις του νόμου 1414 του 1984.
Με το υπό ψήφιση νομοσχέδιο επιδιώκεται να αποτυπωθεί συστηματικά και ολο¬κληρωμένα ένα νέο πληρέστερο νομοθετικό πλαίσιο για την πιο αποτελεσματική εφαρμογή της αρχής της ίσης μεταχείρισης ανδρών και γυναικών στον τομέα της εργασίας, μέσω ενός συστήματος διευρυμένης έννομης προστασίας.
Βασικός στόχος του νομοσχεδίου είναι η αντιμετώπιση στην πράξη, του ελλείμματος ισότητας με κριτήριο το φύ¬λο, το οποίο χαρακτηρίζει την ελληνική αγορά εργασίας. Η συνέπεια αυτού ελλείμματος δυσχεραίνει τη συμμετοχή των γυναικών στην απασχόληση με αποτέλεσμα την αύξηση της γυναικείας ανεργίας.
Αυτό το φαινόμενο σκοπεύετε να αντιμετωπιστεί με τη συνεργεία όλων των αρμόδιων μηχανισμών της Πολιτείας καθώς και η συνεργασία τους με τους κοινωνικούς εταίρους και τις επιχειρήσεις.
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,
Επιτρέψτε μου σε αυτό το σημείο, να αναφέρω τις σημαντικότερες ρυθμίσεις που εισάγει το παρόν νομοσχέδιο.
Καταργούνται οι αποκλίσεις από την αρχή της ίσης μεταχείρισης, που προέβλεπε ο νόμος 1414 του 1984.
Διευρύνεται το πεδίο εφαρμογής του νόμου κατά τρόπο τέτοιο, ώστε να καλύπτει όσους απασχολούνται ή είναι υποψήφιοι για απασχόληση, με οποιαδήποτε σχέση εργασίας ή μορφή απασχόλησης, τόσο στον δημόσιο όσο και στον ιδιωτικό τομέα καθώς και τα ελευθέρια επαγγέλματα.
Στο άρθρο 3 του νομοσχεδίου εισάγεται για πρώτη φορά στο εθνικό μας δίκαιο ο όρος της «σεξουαλικής παρενόχλησης» η οποία και αντιμετωπίζεται ρητά ως μορφή διάκρισης στο χώρο εργασίας, ενώ αναδιατυπώνονται οι έννοιες των όρων «άμεση διάκριση», «έμμεση διάκριση» και «παρενόχληση».
Επίσης προσδιορίζονται πλέον ως μορφές διάκρισης λόγω φύλου, η παρενόχληση, η σεξουαλική παρενόχληση, η εντολή προς άνιση μεταχείριση προσώπου λόγω φύλου, καθώς και η λιγότερο ευνοϊκή μεταχείριση γυναίκας λόγω εγκυμοσύνης ή άδειας μητρότητας, όπως επίσης και γονέα που κάνει χρήση γονικής άδειας ανατροφής ή φροντίδας παιδιού.
Ορίζεται ταυτόχρονα στο άρθρο 4 του νομοσχεδίου, πως η λήψη ή διατήρηση ειδικών ή θετικών μέτρων με σκοπό την εξάλειψη υφιστάμενων διακρίσεων δεν συνιστά διάκριση.
Διασφαλίζονται όλα τα δικαιώματα στον εργαζόμενο γονέα, ο οποίος κάνει χρήση άδειας μητρότητας ή γονικής άδειας. Παράλληλα ο εργαζόμενος πρέπει να επωφεληθεί από οποιαδήποτε βελτίωση των συνθηκών εργασίας, που προέκυψαν κατά την απουσία του.
Όπως προβλέπεται από το άρθρο 141 της Συνθήκης της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και του άρθρου 22 παρ. 1 του Συντάγματος μας, διευρύνεται η έννοια του όρου «αμοιβή», ώστε να συμπεριλαμβάνει κάθε είδους μισθούς, αμοιβές, επιδόματα και πρόσθετες παροχές.
Απαγορεύεται η με οποιονδήποτε τρόπο λύση της σχέσης εργασίας για λόγους φύλου, οικογενειακής κατάστασης, ή όταν αυτή συνιστά εκδικητική συμπεριφορά ή αντίδραση του εργοδότη λόγω μη ενδοτικότητας σε σεξουαλική ή άλλη παρενόχληση ή λόγω μαρτυρίας ή άλλης ενέργειας του εργαζόμενου ενώπιον δικαστηρίου ή άλλης αρχής.
Επεκτείνεται, επίσης, το δικαίωμα δικαστικής προστασίας σε περίπτωση παραβίασης της αρχής της ίσης μεταχείρισης λόγω φύλου και μετά την λήξη της σχέσης, στο πλαίσιο της οποίας σημειώθηκε η διάκριση.
Ενισχύονται οι αρμοδιότητες φορέων, όπως είναι το Σώμα Επιθεώρησης Εργασίας και η Συνήγορος του Πολίτη.
Συγκεκριμένα, στο άρθρο 13 του νομοσχεδίου ορίζεται ο Συνήγορος του Πολίτη ως φορέας παρακολούθησης της εφαρμογής της αρχής της ίσης μεταχείρισης και άσκησης διαμεσολάβησης μεταξύ του θιγομένου και αυτού που φέρεται ότι παραβίασε την αρχή.
Προβλέπεται ότι η παραβίαση της αρχής της ίσης μεταχείρισης επιφέρει αστικές και διοικητικές κυρώσεις και συνιστά πειθαρχικό παράπτωμα σύμφωνα με τον Υπαλληλικό Κώδικα. Επίσης, προβλέπονται ποινικές κυρώσεις σε περίπτωση διάπραξης σεξουαλικής παρενόχλησης, όπως αυτή ορίζεται από τις σχετικές διατάξεις του νομοσχεδίου.
Τέλος θεσπίζεται η μερική αντιστροφή του βάρους απόδειξης σε περιπτώσεις μεταχείρισης  που ενέχει διάκριση λόγω φύλου
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,
Κλείνοντας επιτρέψατε μου να τονίσω, ότι η αρχή της ίσης μεταχείρισης ανδρών και γυναικών στην απασχόληση συνιστά θεμελιώδη αρχή του διεθνούς ευρωπαϊκού και εθνικού εργατικού δικαίου. Το παρόν νομοσχέδιο αποτελεί ένα σημαντικό βήμα, τόσο στην περαιτέρω νομική κατοχύρωση όσο και στην εφαρμογή στην πράξη της αρχής της ίσης μεταχείρισης των δύο φύλλων σε όλους τους τομείς και όλα τα στάδια της απασχόλησης.
Οι αρχές της ισότητας μέχρι σήμερα δεν τύχαιναν πάντα σωστής εφαρμογής. Οι διατάξεις που εισάγονται με το παρόν νομοσχέδιο είναι προς όφελος όλων των εργαζομένων, διασφαλίζοντας και οριοθετώντας τα δικαιώματα στον χώρο της εργασίας.

Σας ευχαριστώ.