Ομιλία Ελενας Κουντουρά στην εκδήλωση της Π.Ο.ΑΣ.Υ. για την εμφυλη βία

1981

Η Ευρωβουλευτής ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτικη Συμμαχία Ελενα Κουντουρά συμμετείχε στη θεματική ημερίδα που διοργανώθηκε με πρωτοβουλία της Επιτροπής Δικαιωμάτων και Ισότητας Αστυνομικού Προσωπικού, της ΠΟΑΣΥ, και με θέμα – προτροπή: «Ελάτε να δημιουργήσουμε μια αλυσίδα πρόληψης, στήριξης και προστασίας των θυμάτων βίας, κάθε μορφής!».

ΕΛΕΝΑ ΚΟΥΝΤΟΥΡΑ – ΠΟΑΣΥ

Η κα Κουντουρά μίλησε για τις πρωτοβουλίες και τις δράσεις της στο Ευρωκοινοβούλιο για την καταπολέμηση της έμφυλης και ενδοικογενειακής βίας καθώς και για την έκθεση της που υιοθετήθηκε ως ψήφισμα με συντριπτική πλειοψηφία από όλες τις πολιτικές ομάδες του Ευρωκοινοβουλίου.

«Φίλες και Φίλοι, σας ευχαριστώ θερμά για την πρόσκληση.

Θέλω να συγχαρώ την Πανελλήνια Ομοσπονδία Αστυνομικών Υπαλλήλων για την πρωτοβουλία αυτής της ημερίδας αλλά και  συνολικά για την ενεργή συμμετοχή της και δράση, έχοντας πρωτοστατήσει στην αντιμετώπιση της ενδοοικογενειακής βίας, μεταξύ άλλων  με τη λειτουργία εξειδικευμένων γραφείων, για την οποία χρειάζεται μεγαλύτερη στήριξη.

Η έμφυλη και ενδοοικογενειακή βία είναι η παράλληλη σιωπηρή πανδημία που βιώνουμε.

Σε αυτή τη δύσκολη συγκυρία της παρατεταμένης υγειονομικής κρίσης, που έχει τεράστιο αντίκτυπο στην κοινωνία, οι αποσπασματικές  πολιτικές δεν αρκούν. 

Πρώτον απαιτείται να αποκτήσουμε ένα ολοκληρωμένο νομικό και θεσμικό πλαίσιο, μέσα από το οποίο θα διορθώσουμε σημερινές στρεβλώσεις και αδικίες σε βάρος των θυμάτων αυτών των μορφών βίας.

Δεύτερον, πρέπει όλοι μαζί–η  Πολιτεία, η Κοινωνία, και όλες οι αρχές και θεσμοί- να εργαστούμε για έναν ισχυρό ολιστικό μηχανισμό αντιμετώπισης και πρόληψης της έμφυλης και ενδοοικογενειακής βίας με επαρκές προσωπικό, εκπαίδευση και κατάρτιση.

Και τρίτον, πρέπει να επενδύσουμε σε πολιτικές ευαισθητοποίησης και ενημέρωσης, με στόχο την  αλλαγή της νοοτροπίας στην κοινωνία, που βρίσκεται στη ρίζα του φαινομένου, και μέχρι σήμερα αναπαράγει τη βία.

Πρόκειται για μία  επείγουσα προτεραιότητα, εθνική και ευρωπαϊκή.Διότι  η εξάλειψη της έμφυλης βίας είναι προαπαιτούμενο των πολιτικών  για την προάσπιση των δημοκρατικών αξιών και την  προστασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων και ελευθεριών των πολιτών. Και είναι ταυτόχρονα και προϋπόθεση  για την πρόοδο και ευημερία των κοινωνιών και των οικονομιών τους.

Για αυτό ακριβώς ανέλαβα  δύο πολύ σημαντικές πρωτοβουλίες σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

Ως εισηγήτρια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου κατάρτισα την έκθεση που πρότεινα για τον «αντίκτυπο της ενδοσυντροφικής βίας και των δικαιωμάτων επιμέλειας στις γυναίκες και τα παιδιά» που υιοθετήθηκε αυτούσια με συντριπτική πλειοψηφία από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Στόχος μας ήταν  να πιέσουμε την Κομισιόν για την έκδοση μίας ολιστικής οδηγίας αντιμετώπισης όλων των μορφών βίας, που περιμένουμε στο αμέσως επόμενο διάστημα.

Και ως  εισηγήτρια της πολιτικής μου ομάδας, συνδιαμόρφωσα την έκθεση για την  αντιμετώπιση της έμφυλης βίας στο διαδίκτυο, που είναι η άλλη όψη της ενδοσυντροφικής βίας.

Βασικό μας ζητούμενο είναι να κυρωθεί και να εφαρμοστεί άμεσα από όλες τις χώρες και από την ίδια την Ευρωπαϊκή Ένωση η Σύμβαση της Κωνσταντινούπολης, το πρώτο δεσμευτικό διεθνώς νομικό κείμενο πρόληψης και αντιμετώπισης της έμφυλης βίας, στήριξης των θυμάτων και τιμωρίας των δραστών. Δυστυχώς δεν έχουν κυρώσει τη Σύμβαση όλες οι χώρες και αυτό έχει τραγικές συνέπειες.

Και επειδή η έμφυλη βία είναι ξεκάθαρα μία εγκληματική πράξη, ζητήσαμε να ενταχθεί στη λίστα των εγκλημάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, Eurocrimes.

Με την έκθεσή μου, για πρώτη φορά βάλαμε στο επίκεντρο όχι μόνο  τις γυναίκες αλλά και τα παιδιά που τραυματίζονται και αυτά, είτε ως θύματα ενδοοικογενειακής βίας είτε ως θεατές και μάρτυρες. Καλούμε  την Κομισιόν και τα κράτη μέλη να διορθώσουν στρεβλώσεις και κενά στη νομοθεσία,  που επιτρέπουν σήμερα στους κακοποιητικούς συντρόφους να χρησιμοποιούν τα γονικά τους δικαιώματα για να συνεχίζουν να ασκούν τη βία στην πρώην σύντροφο ή στο παιδί.

Για  αυτό ακριβώς μία από τις βασικές προτάσεις μου που υιοθετήθηκε στο ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, είναι  να καταστεί οριζόντια  υποχρεωτική η εκπαίδευση του αστυνομικού, του δικαστικού, του ιατροδικαστικού προσωπικού και κάθε αρχής που έρχεται σε επαφή με το θύμα, για να διαχειριστούν με τον καταλληλότερο τρόπο τα περιστατικά βίας και να προχωρούν σε εκτίμηση κινδύνου.

Τα θύματα φοβούνται να καταγγείλουν το θύτη τους γιατί δέχονται εκβιασμό και απειλές για τη ζωή τους και είναι τρομοκρατημένα.  Η  εμπιστοσύνη  λοιπόν στις αρχές είναι καταλυτικός παράγοντας και κερδίζεται. Όταν δηλαδή οι ίδιες οι αρχές ενθαρρύνουν τις γυναίκες να μιλήσουν,  και με την κατάλληλη εκπαίδευσή τις βοηθούν να νιώσουν ασφαλείς, τότε περισσότερα θύματα θα ξεπεράσουν το φόβο, θα καταγγείλουν το θύτη τους και θα σπάσει το σπιράλ της σιωπής.

Οφείλουμε πραγματικά  να εξασφαλίσουμε ότι κάθε γυναίκα που θα αναζητήσει βοήθεια, θα έχει όλη τη στήριξη και την προστασία, θεσμική, νομική και ψυχολογική που χρειάζεται και δικαιούται στο ακέραιο για να καταφέρει να απομακρυνθεί από το θύτη της. Πολύ περισσότερο όταν μάλιστα ζει μαζί του.

Πρέπει επομένως να  υπάρξει μία συνεκτική πολιτική ενίσχυσης των δομών και του προσωπικού, και να εξασφαλιστούν επαρκείς πόροι μέσα από τον κρατικό προϋπολογισμό αλλά και τα ευρωπαϊκά χρηματοδοτικά προγράμματα και εργαλεία.

Όπως επίσης ζητήσαμε άμεσα να προχωρήσει το ζήτημα των θεσμών των οικογενειακών δικαστηρίων, που αποτελεί έναν ακόμη κρίκο αυτής της αλυσίδας. Οι υποθέσεις οικογενειακού δικαίου, που αφορούν και την γονική επιμέλεια, πρέπει να  εκδικάζονται αποκλειστικά από εξειδικευμένα δικαστήρια και δικαστές, με την υποστήριξη μάλιστα ειδικών επιστημόνων, ψυχολόγων και παιδοψυχολόγων.

Αντίστοιχα, και για την έμφυλη βία στο διαδίκτυο, που βρίσκεται σε έξαρση και είναι ένα επίκαιρο ζήτημα στις χώρας μας, πρέπει να υπάρξει κοινή αντιμετώπιση για την ποινικοποίησή της  στην ευρωπαϊκή νομοθεσία, η οποία σήμερα λείπει,  και ενισχυμένη εκπαίδευση και κατάρτιση όλων των αρχών που διαχειρίζονται αυτές τις υποθέσεις.

Δύο από τις προτάσεις που κατέθεσα και υιοθέτησε το ευρωπαϊκό κοινοβούλιο είναι να   τιμωρείται ως εντεινόμενη  μορφή ενδοσυντροφικής βίας η εκδικητική πορνογραφία, γνωστή ως revengeporn. Όπως και να μπει  τέλος στην επικίνδυνη και κακόβουλη χρήση των deepfakes, δηλαδή των πλαστών φωτογραφιών και βίντεο, που μέσω της τεχνητής νοημοσύνης χρησιμοποιούνται συχνά για την παρενόχληση, τη διαπόμπευση και τον εκβιασμό των γυναικών.

Πρέπει ακόμη να δημιουργηθούν στοχευμένα εκπαιδευτικά  προγράμματα, στον πυρήνα των σχολείων και σε όλες τις εκπαιδευτικές βαθμίδες μέχρι και το Πανεπιστήμιο για την στην εκπαίδευση  και ευαισθητοποίηση των μαθητών, αλλά και των καθηγητών και δασκάλων για να αναγνωρίζουν και να εντοπίζουν τα σημάδια βίας.

Καταλυτικός είναι και ο ρόλος των μέσων μαζικής ενημέρωσης, των socialmedia, της διαφήμισης αλλά και δημοφιλών στους νέους χώρους, όπως η μουσική, που πρέπει να αντικαταστήσουν τις  καταιγιστικές εικόνες και τα μηνύματα βίας και σεξισμού, με πρότυπα  που θα εμπνέουν το σεβασμό.

Και φυσικά σε αυτή την αλυσίδα της μηδενικής ανοχής απέναντι στην  έμφυλη βία, δεν μπορεί να λείπει η οικογένεια.

Οφείλουμε  πρώτα από όλα εμείς οι ίδιοι να μην αναπαράγουμε  στρεβλές πατριαρχικές αντιλήψεις μέσα στην οικογένεια, στις παρέες μας, στο χώρο εργασίας μας, και να   καταδικάζουμε ανοικτά  κάθε κακοποιητική συμπεριφορά. Δεν αρκεί να μάθουμε στα κορίτσια μας να μην ανέχονται τη βία και το σεξισμό, αλλά πρέπει να εκπαιδεύσουμε τα αγόρια μας να απορρίπτουν πρότυπα μισογυνισμού που αντιμετωπίζουν τη γυναίκα ως  αντικείμενο,να δέχονται το όχι και να σέβονται απόλυτα την κάθε γυναίκα στη ζωή τους.

Η απαλλαγή από τον βαθιά ριζωμένο σεξισμό στον τρόπο που σκεφτόμαστε και λειτουργούμε ως κοινωνία, δεν θα συμβεί από μια στιγμή στην άλλη. Θα χρειαστεί αρκετός χρόνος και πολύ μεγάλη  προσπάθεια για να αλλάξει η νοοτροπία. 

Για αυτό, χωρίς άλλη καθυστέρηση, πρέπει η πρόληψη, η  εξάλειψη της έμφυλης βίας και ο σεβασμός των ανθρωπίνων δικαιωμάτων να γίνει υπόθεση όλων μας μέσα από πολιτικές, προγράμματα και δράσεις, από τις οποίες δεν μπορεί να λείπει κανείς.

Σας ευχαριστώ.»

Ολόκληρη η εκδήλωση στο https://www.facebook.com/POASY.GR/videos/4619156134861144/